Związek Kurpiów Logo
Dołącz do nas
Związek Kurpiów na Facebook
Leluja

Związek Kurpiów
ul. Świętokrzyska 2
07-410 Ostrołęka
tel. 029 764 58 30
biuro@kurpie.org Przekaż 1% podatku
1 procent

Leluja
Pierwszy w historii uniwersalny podręcznik do nauki kurpiowskiego

Pierwszy w historii uniwersalny podręcznik do nauki kurpiowskiego. Składa się z podręcznika (format B5, stron 315), płyty CD oraz zeszytu ćwiczeń. Wydawca: Związek Kurpiów Ostrołęka  2017.
„ … podręcznik uniwersalny, dla różnych wiekowo odbiorców, którzy chcieliby zagłębić się w meandry dialektu kurpiowskiego. Twórcy tej publikacji - Henryk Gadomski, Mirosław Grzyb i Krystyna Łaszczych - pragnęli nadać jej zachęcającą formę, która nie zrażałaby zbyt naukowym podejściem. Zachowują jednak pełen profesjonalizm i stosują ustalone zasady zarówno w zapisie, jak i wymowie. Wydawnictwo ukazuje dialekt kurpiowski jako żywy język, którym swobodnie można się posługiwać współcześnie. Ta książka to kolejny ogromny krok ku zachowaniu mowy Kurpiów, ale też ku poznaniu jej i nauczeniu się, tak jak uczymy się angielskiego, czy innego obcego języka... „ (Iwona Choroszewska – Zyśk, fragment wstępu do wydawnictwa „Mówimy po kurpiowsku. Elementarz do nauki dialektu kurpiowskiego”, Ostrołęka, Związek Kurpiów 2017).

Podręcznik służy do nauki dialektu kurpiowskiego, nazywanego także gwarą kurpiowską, w mowie i piśmie. Przeznaczony jest dla uniwersalnego odbiorcy, zarówno tych, którzy urodzili się na Kurpiach i mieli wcześniej kontakt z mową kurpiowską, jak i tych, którzy mowy kurpiowskiej nie znają. Z podręcznika można uczyć się samodzielnie lub pod kierunkiem nauczyciela (szkoły, kursy). Przy tworzeniu podręcznika autorzy wykorzystali kilkuletnie doświadczenia w nauczaniu kurpiowskiego.

Tu mała dygresja: postęp, jaki obserwujemy w ostatnich latach w ocalaniu od zapomnienia mowy Kurpiów, zawdzięczamy w ogromnej mierze Profesorowi Jerzemu Rubachowi, który opracował i w 2010 roku opublikował zasady pisowni kurpiowskiego dialektu literackiego, a w latach późniejszych przebadał gramatykę kurpiowską. Przykłady współczesnego użycia dialektu kurpiowskiego (banery reklamowe, życzenia, pocztówki, etykiety,przemówienia itp.) - pokazano w rozdz. II.

Podręcznik składa się z książki ( 315 stron formatu B5) oraz płyty CD, gdzie znajdziemy nagrane poprawnie po kurpiowsku wszystkie dialogi, ćwiczenia, pieśni  oraz teksty (ponad 4 godziny nagrań) znajdujące się w wydawnictwie.

Podstawową częścią podręcznika są łucby (lekcje). Jest ich trzydzieści. Każda łucba składa się z:
Dialogu - związanego z codziennym lub odświętnym życiem Kurpiów: zakupami, zajęciami w szkole, spotkaniami towarzyskimi.
Słowniczka – zawierającego objaśnienie najtrudniejszych, kurpiowskich wyrazów, które znalazły się w dialogu.
Gramatyki i ortografii z ćwiczeniami -  znajdziemy tu teorię oraz ćwiczenia z gramatyki, ortografii i poprawnej wymowy.

Oto tytuły wybranych lekcji: Kurpiowski jest fajny; W przedszkolu; Famelia; O szkole; Bziady; Futbol;  Za obkupką; W Ośrodku Zdrowia; W sadku; Na grzybach; Stasiek pomer; Na kolędzie; Na muzyce; Po wykup; U krawcowej; W nowym domu; Jedziemy na wycieczkę; W Kurpiowskiej Zagrodzie; Kochani uczniowie; Jak to z sianem było; Wczasy na Kurpiach; U dziadków w Oborczyskach.

Dialogi te nigdy wcześniej nie były publikowane. Zostały stworzone przez autorów podręcznika, są współczesne, dowcipne i żywe.
W podręczniku znajdziemy również wiele materiałów uzupełniających, takich jak najważniejsze kurpiowskie pieśni, gadki, legendy, wiersze, podania. Są tu także życiorysy zasłużonych dla regionu osób.
Muzyce i pieśni kurpiowskiej, dziedzinie tak ważnej dla Kurpiów, poświęcona jest w podręczniku część III. Zamieszczono tu słowa i nuty 18 najpopularniejszych pieśni oraz 5 tańców kurpiowskich.

Oto tytuły zawartych pieśni i melodii: Bzicem konia bzicem; Cemuś smutny młody Kurpsiu; Jedzie wesele od Baranowa; Jakiem jechał ja przez zieś; Mamo moja, mamo; My, lud kurpiowski; ; Nisko słonko, nisko; Posed Jonek orać; Scęśliwe Betlejem; W kadzidlańkim boru; W Mysynieckiej Puscy; W sieni dół; Wysła burzycka; Zaświeć niesiądzu; tańce Stara baba, Olender, Fafór, Żuraw i Powolniak.

Teksty najważniejszych dla naszego regionu wierszy, gadek, legend i scenariuszy zawiera część IV. Są niezbędne na lekcja regionalnych i w nauczaniu kurpiowskiego.

Oto tytuły i autorzy utworów zawartych w cz. IV podręcznika: Babske plety – Witold Kuczyński; Braciom - Henryk Dąbrowski; Cyja robota cięzsa – Dorota Anna Jechanowska; Jek Kurpś Pana Boga osukał – ks. Stanisław Tworkowski; Jek Olsyniaki na Zielganoc do kościoła śli - ks. Stanisław Tworkowski; Jek Maryna zywcem do nieba jechała - ks. Stanisław Tworkowski; Jek  się Satan  z  Aniołem o  dusę Kurpsia wadzili  - Leszek Czyż; Jak  to  w nasej  puscy dawniej bywało - Leszek Czyż; Jakby  sam  Pan Jezus - Leszek Czyż; Jesień na  Kurpsiach - Leszek Czyż; Kolęda kurpiowsko – mazurska - Henryk Dąbrowski; Krzyżacy - Stanisław Ceberek; Letniki  - Leszek Czyż; Lipcowe  słonko  - Leszek Czyż; Moja matka - Waleria Żarnoch; Moze  słysys  jesce... - Leszek Czyż; Na  starość  - Leszek Czyż; O diable, co go chłop osukał - Adam Chętnik; O tym, dlaczego na Kurpiach nie było pańszczyzny – A. Jurczak; Obietnica - Leszek Czyż; Polowanie na dzikie świnie  - Krystyna Łaszczych; Powiem wam … - Józef Petrusewicz; Poziewaj zietrecku - Marianna Staśkiewicz; Pójdę na pole… - Tadeusz Grec; Przepowiednia - Leszek Czyż; Przez  życie - Krystyna Łaszczych; Skąd się  wziena mowa kurpsioska? - Władysław Gwiazda; Teosiów pacierz - ks. Stanisław Tworkowski; Tutaj pozostanę - Tadeusz Grec; Skąd wzion się burśtyn? - Adam Chętnik; Spsiewaj ptasku, spsiewaj - Marianna Staśkiewicz; Zielganoc  w kurpsioskiej   chacie - Leszek Czyż; Ziemio ty moja  -  Marianna Piórkowska; Zilija w  kurpsioskiej chacie - Leszek Czyż; Żegnając rodzinne strony  - Tadeusz Grec.

Wykonawcami powyższych utworów na płycie CD są: Krystyna Łaszczych, Tadeusz Grec, Henryk Gadomski, Mirosław Grzyb oraz Katarzyn Warych i Nadia Lenda.
Przedstawienia osób najważniejszych w dziejach Kurpiów dokonano w części V podręcznika. Znajomość ich jest konieczna, aby poznać dzieje Kurpiów. W wydawnictwie znajdziemy barwne życiorysy takich osób jak: brat Zeno Żebrowski (1898-1982), Stanisław Ceberek (1927-2009), Adam Chętnik (1885-1967), Stach Konwa  (XVII-XVIIIw.), Aleksander Kopeć (1901 – 1978), Henryk Lenarciak (1933 – 2006), ks. Mieczysław Mieszko (1892-1961),  Józef Mróz (1917 – 1997), prof. Jerzy Rubach (ur. 1948.) i ks. Władysław Skierkowski (1886 – 1941).

W końcowej części podręcznika znajdują się rozwiązania ćwiczeń, słowniczek, bibliografia oraz spis wykonawców nagrań na płycie CD.

Podręcznik (komplet) można nabyć  w cenie 40 zł w biurze Związku Kurpiów  przy ul. Świętokrzyskiej 2 w Ostrołęce tel. 29 7645839 (pon. - piątek godz. 10-14), zamówić na Allegro lub poprzez e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. ) (cena 40 zł plus koszty przesyłki). Wydawnictwo dostępne jest także w ostrołęckich księgarniach i sklepiku Muzeum Kultury Kurpiowskiej.

003.jpg001.jpg009.jpg010.jpg008.jpg004.jpg006.jpg005.jpg011.jpg007.jpg

Słownik Kurpiowski

Z puszczy do sieci

Magazyn Regionalny Kurpie

Zapraszamy po pobierania i czytania Magazynu Regionalnego Kurpie. Magazyn jest w wersji elektronicznej do pobrania TUTAJ (19 MB pdf)

Sponsorzy i partnerzy

Wycinanka gwiazda